टीकाराम बास्तोला / झापाको अर्जुनधारा नगरपालिका वडा नं. ८ मा रहेको शनिश्चरे माध्यमिक विद्यालयका छात्र निश्चल खतिवडाले हालै सार्वजनिक भएको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (SEE) मा ‘पर्फेक्ट’ ४.०० GPA हासिल गरेर नयाँ इतिहास रचेका छन्।

समय बदलिएको छ, अनि बदलिएको छ सामुदायिक विद्यालयप्रतिको दृष्टिकोण। “सरकारी स्कुलमा पढाएर छोराछोरी बिग्रिन्छन्, राम्रो नतिजा आउँदैन” भन्ने समाजको एउटा ठूलो भ्रमलाई झापाका विद्यार्थीले आफ्नो मिहिनेत र नतिजाबाट जवाफ दिएका छन्।

अर्जुनधारा-११ का एक सामान्य परिवारमा जन्मिएका निश्चलको यो अभूतपूर्व सफलताले आज सिंगो गाउँमा उत्सव मात्र ल्याएको छैन, नेपालको सरकारी शिक्षा क्षेत्रकै शिर ठाडो बनाइदिएको छ।”म देशमै केही गर्नेछु, विज्ञान पढेर आईटी क्षेत्रमा लाग्नेछु” : निश्चल खतिवडा

४.०० जीपिएको ठूलो इतिहास रचेका निश्चलको आँखामा अहिले एउटा फरक सपना र दृढता देखिन्छ। कक्षा १० को परीक्षा पार गरेसँगै धेरैजसो विद्यार्थी विदेश जाने वा सहर पस्ने सपना बुनिरहेका बेला निश्चल भने देशमै बसेर केही गर्ने सोचमा छन्। आफ्नो आगामी शैक्षिक यात्राबारे स्पष्ट पार्दै उनले अब उच्च शिक्षामा विज्ञान (Science) विषय लिएर अघि बढ्ने बताए।

आफ्नो भविष्यको योजनाबारे निश्चल भन्छन्, “मलाई प्रविधि (IT) को क्षेत्रमा निकै धेरै रुचि छ। अबको भविष्य प्रविधिकै हो। सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा धेरै नयाँ कुराहरू सिक्नु र गर्नु मन छ, त्यसैका लागि म विज्ञान विषय पढ्ने तयारीमा छु। तर, म यो अध्ययन र क्षमता देशकै लागि प्रयोग गर्न चाहन्छु। धेरैले सोध्छन् अब कुन देश जाने? म भन्छु— म देशमै बस्नेछु, यहीँको माटोमा केही गरेर देखाउने छु।” “अरूका छोराछोरी विदेश जाँदा बुबाआमा एक्लो भएको देखेको छु, छोरालाई विदेश पठाउन्नँ” : बुबा पुष्पलाल खतिवडा

निश्चलको यो अभूतपूर्व सफलता पछाडि उनको सामान्य परिवारको ठूलो संघर्ष लुकेको छ। आर्थिक अवस्था सामान्य भएकै कारण महँगो निजी बोर्डिङ स्कुलको पहुँचबाट टाढा रहेका निश्चलले शनिश्चरे मावि जस्तो सरकारी स्कुललाई आफ्नो कर्मथलो बनाए। आज छोराको नतिजा देख्दा बुबा पुष्पलाल खतिवडाको छाती गर्वले चौडा भएको छ, तर उहाँको सोच झनै अनुकरणीय र समाजका लागि सन्देश बनेको छ।

भावुक हुँदै बुबा पुष्पलाल खतिवडा भन्नुहुन्छ, “आजभोलि गाउँघरमा अरूका छोराछोरी विदेश गएपछि बुढेशकालमा आमाबुबा एक्लै छटपटिएको, बिरामी हुँदा पानी दिने मान्छे नभएर रोएको म आफैंले देखेको छु। म पैसाको पछि लागेर आफ्नो छोरालाई मरुभूमि वा विदेश पठाउन चाहन्नँ। सकेसम्म म छोरालाई विदेश पठाउँदै पठाउन्नँ। उसले यही देशमा केही गरोस्, सरकारी सेवा गरोस् र देशकै सेवामा समर्पित होस् भन्ने मेरो ठूलो आशा र सपना छ।” “कुनैबेला मलाई सरकारी सेवा गर्ने ठुलो रहर थियो तर मैले नसकेपनि मेरो सपना अब छोराले पुरा गर्छ भन्ने ठुलो आशा छ ।”

सरकारी स्कुलप्रतिको भ्रम जरैदेखि तोडियो
हाम्रो समाजमा अझै पनि “सामुदायिक विद्यालयमा पढ्ने विद्यार्थीहरू कुलतमा लाग्छन् वा बिग्रिन्छन्, राम्रो पढाइ हुँदैन” भन्ने एउटा गलत भाष्य (भ्रम) व्याप्त छ। तर, शनिश्चरे माविका निश्चलको यो ४.०० GPA को नतिजाले उक्त भ्रमलाई जरैदेखि उखलेर फालिदिएको छ।